Toelichting beleidskeuze

Toelichting beleidskeuze 7: bevolkingsdaling

Sterke en gezonde steden en regio's

In gebieden met bevolkingsdaling versterken we de vitaliteit en leefbaarheid.

Een op te stellen gemeen­schappelijk economisch toekomstperspectief kan naast specifieke regionale kwaliteiten ook het gebruik van de beschikbare fysieke ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en opgaven omvatten. Zo kan in dit digitale tijdperk de ontwikkeling van nieuwe digitale producten en diensten de meer perifere regio’s nieuwe economische perspectieven bieden.

Overtollig leegstaand vastgoed kan de leefbaarheid aantasten en tot een neerwaartse ontwikkeling leiden. Bij een ernstig, structureel overaanbod op de woningmarkt kan de betreffende gemeente het initiatief nemen tot een sanering van de woning­voorraad (transformatie of eventueel sloop). Instel­ling van een transformatiefonds kan de financiering van de sanering van overtollige woningen ondersteunen.

Combinaties in voorzieningen
Voorzieningen kunnen in deze regio’s, waar hun economisch draagvlak afkalft, vaak beter worden behouden door een combinatie te maken met andere voorzieningen of functies. Bijvoorbeeld door combinatie van verschillende typen scholen of van onderwijs- en zorgvoorzieningen. De regelgeving moet daarvoor de ruimte bieden. Daarnaast is samenwerking nodig op regionaal niveau om tot een voldoende breed aanbod aan (basis)voorzieningen te komen.

MaaS
Voor een efficiënt antwoord op de vraag naar mobiliteitsdiensten in deze gebieden zijn nieuwe innova­tieve pro­duc­ten nodig die reizigers in deze gebieden ook beter bedienen. Nieuwe concepten op basis van vraaggericht, flexibel vervoer kunnen een oplossing bieden. Zo komen we tot nieuwe, slimme mobiliteitsconcepten die de vraag naar mobiliteit van gebruikers centraal stelt. Overheden bevorderen de ont­wikkeling van ‘MaaS’ systemen in krimpgebieden door een daarop gerichte geïntegreerde aanbe­steding voor de diverse mobili­teitsdiensten. Het Rijk maakt in de regelgeving een integratie van de verschillende typen mobiliteitsdiensten mogelijk.

Maatwerkoplossingen
Er zullen nieuwe constructies gevonden moeten worden om de potenties in de regio’s ten volle te benutten. Veel krimpgebieden zijn bijvoorbeeld grensregio’s. Over de grens is de sociaaleconomische situatie soms heel verschillend/anders en liggen er kansen voor grensoverschrijdende samenwerking met buurlanden.

Demografische verandering biedt tegelijkertijd veel kansen om te experimenteren met innovatieve oplossingen en nieuwe samenwerkingsverbanden. Door de sterke sociale samenhang is in krimpgebieden hier vaak een grote bereidwilligheid toe. De regio’s moeten de ruimte hebben om in dit opzicht maatwerkoplos­singen te zoeken. Overheden toetsen of de regelgeving hiervoor geen onnodige belemmeringen opwerpt.

Keer terug naar de hoofdtekst