L2 ECONOMIE Beleidskeuze 4

Toelichting beleidskeuze 4: vestigingsklimaat

Duurzaam economisch groeipotentieel voor Nederland

Overheden investeren in een aantrekkelijke, gezonde en veilige leefomgeving in steden en regio’s en bevorderen een onderscheidend en aantrekkelijk vestigingsklimaat [1].

Economische kerngebieden
De vier metropoolregio’s (Amsterdam, Rotterdam-Den Haag, Utrecht [2] en Eindhoven) zijn de belangrijkste economische kerngebieden van ons land. Ze hebben een grote aantrekkingskracht op (inter)nationale kennis, arbeid en kapitaal. Ze hebben daarmee een belangrijke magneetfunctie voor heel Nederland. Veel economische activiteiten concentreren zich sterk in deze steden, maar verschillende internationaal belangrijke economische functies zijn ook gevestigd in andere stedelijke regio’s. Amsterdam, als diverse en meest internationaal georiënteerde regio, heeft een bijzondere plek in de concurrentie met andere wereldsteden bijvoorbeeld waar het gaat om hoofdkantoorfuncties van bedrijven en instellingen, deels daarmee verwante hoogwaardige en kennisintensieve dienstverlening, functies gerelateerd aan haven, luchthaven of digiport en opleidings-, congres- en leisurefuncties; Rotterdam heeft door haar rol als grootste haven van Europa een uitstekende positie in de maritieme sector en hoogwaardige logistieke dienstverlening; Den Haag is naast nationaal bestuurscentrum een internationaal centrum voor vrede, recht, veiligheid en diverse internationale organisaties; Utrecht heeft een sterke positie op het gebied van ICT, health en life sciences; Brainport Eindhoven is een wereldwijd toonaangevende regio in de hightech maakindustrie, van groot belang voor verdere ontwikkeling van onze kenniseconomie.

Innovatie en aantrekkelijke leefomgeving
Juist in aantrekkelijke steden waar mensen graag komen, komen ontmoetingen en nieuwe ideeën tot stand. Veel innovatie ontstaat in steden en niet alleen bij startups, broedplaatsen en onderzoeksinstellingen, maar dus ook door ontmoetingen op aantrekkelijke plekken in de stad. Hierbij speelt vergroening een belangrijke rol. Tegelijkertijd vraagt het toenemende verkeer en vervoer van personen en goederen om extra ruimte, onder meer voor onze infrastructuur en zee- en luchthavens. En ook de algehele staat van de Nederlandse economie, het functioneren van de overheid, de kosten van arbeid, de arbeidsrust en het opleidingsniveau van de bevolking zijn factoren van belang voor de concurrentiekracht en positie van Nederland als vestigingsplaats, evenals een goede ‘quality of life’ en een aantrekkelijke leefomgeving.

Aan het optimaliseren van het internationale vestigingsklimaat wordt gewerkt door in te zetten op een select aantal essentiële locaties (zakencentra, campussen, transformatiegebieden en productielandschappen), knooppunten (waar verschillende vervoermiddelen bij elkaar komen en in, uit en over kan worden gestapt) én op de verbindingen daartussen op regionaal, nationaal en internationaal schaalniveau.

Gezond en veilig
Een gezonde en veilige leefomgeving stelt eisen en vraagt ruimte voor de veiligheid van werknemers, bewoners en bezoekers. Om milieurisico’s te vermijden, kunnen sommige installaties en activiteiten niet in elkaars nabijheid of op dezelfde plek plaatsvinden. Dit speelt niet alleen bij de beoogde transformatie van sommige in onbruik geraakte, verouderde of andere haven- en industriegebieden naar gebieden met (ook) een woonfunctie, maar ook bijvoorbeeld bij het opstellen van accu’s en andere opslagfaciliteiten voor duurzaam opgewekte energie (met de mogelijk daarbij horende brand- en andere risico’s) midden in woonwijken. Het geldt voor windturbines nabij luchtvaartroutes of bij de opslag of transportroutes van gevaarlijke stoffen. Omgevingsveiligheid beperkt de opstelmogelijkheden voor windturbines op land. Door bij de productie in de industrie meer en meer uit te gaan van ‘safe by design’ kan voor de productiefaciliteiten mogelijk ook nog eens extra ruimte nodig zijn.

Keer terug naar de hoofdtekst


[1] Verdiepingsrapport Royal Haskoning DHV, Naar een duurzame en concurrerende economie, oktober 2017.
[2] Gelegen in de 'Noordelijke' respectievelijk 'Zuidelijke Randstad'.